W naszym regionie pierwszy był Fazos
W piątek 21 sierpnia w Tarnowskich Górach odbędą się uroczyste obchody 46. rocznicy powstania NSZZ „Solidarność” i wybuchu strajku w Fabryce Zmechanizowanych Obudów Ścianowych Fazos. Był to pierwszy zakład w ówczesnym województwie katowickim, w którym wówczas doszło do protestu. Wkrótce fala strajków rozlała się na cały kraj, a determinacja robotników doprowadziła do podpisania Porozumień Sierpniowych i powstania pierwszego niezależnego od władz komunistycznych związku zawodowego w Europie Środkowo-Wschodniej.
Obchody rozpoczną się o godz. 11.00 mszą świętą w kościele pw. św. Piotra i Pawła. Po nabożeństwie o godz. 12.00 uczestnicy rocznicowych uroczystości złożą kwiaty pod tablicą NSZZ „Solidarność” znajdującą się przy Dzwonnicy Gwarków. Następnie o godz. 12.30 skwerowi znajdującemu się u zbiegu ulic Opolskiej, Józefa Cebuli i Teofila Królika nadane zostanie imię ks. prałata Zygmunta Trochy. Ks. Trocha w 1980 roku był proboszczem tarnogórskiego kościoła pw. św. Piotra i Pawła. Po wybuchu strajku w Fazosie wspierał protestujących robotników, a po wprowadzeniu stanu wojennego zaangażował się w pomoc osobom represjonowanym.
Strajk w tarnogórskim Fazosie rozpoczął się 21 sierpnia 1980 roku. Pracownicy fabryki przedstawili postulaty płacowe i socjalne. Obok podwyżek wynagrodzeń domagali się m.in. zwiększenia zasiłków rodzinnych do wysokości obowiązujących w wojsku i milicji, poprawy zaopatrzenia placówek handlowych, likwidacji sklepów komercyjnych i obniżenia opłat za przedszkola. Zgłoszone przez załogę Fazosu postulaty dotyczyły także takich kwestii jak dostęp do informacji o sytuacji w kraju i żądaniach robotników strajkujących na Wybrzeżu.
Wkrótce strajki rozlały się na Górny Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie, obejmując jastrzębskie kopalnie, tyską Fabrykę Samochodów Małolitrażowych, Hutę Katowice i dziesiątki innych zakładów pracy. Protestujący robotnicy wywarli presję na rządzących, zmuszając ich do rozmów. Negocjacje przedstawicieli strajkujących z komunistycznymi władzami zakończyły się spisaniem Porozumień Sierpniowych, w tym w jastrzębskiej kopalni Manifest Lipcowy, obecnie Zofiówka oraz w Hucie Katowice. W porozumieniach zagwarantowano m.in. powstanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, do którego w całym kraju przystąpiło 10 mln pracowników. W Regionie Śląsko-Dąbrowskim „S” zrzeszała ok. 1,5 mln członków.
ak