Trzy tysiące w obronie jednego skrzywdzonego
Nikt i nic nie opisze tak „Solidarności” jak to, co wydarzyło się tutaj, w kopalni Wujek po 13 grudnia 1981 roku. Bo czemu górnicy strajkowali? Bowiem aresztowano jednego z nich, przewodniczącego Jana Ludwiczaka. Jednego i stanęli wszyscy – powiedział 16 grudnia 2025 roku prezydent Karol Nawrocki pod Krzyżem-Pomnikiem przy kopalni Wujek. Tego dnia w Katowicach odbyły się uroczystości związane z upamiętnieniem ofiar pacyfikacji kopalni na początku stanu wojennego w grudniu 1981 roku.
– To jest „Solidarność”. Gotowość do tego, aby trzy tysiące ludzi podjęło strajk w imieniu jednego skrzywdzonego przez władzę komunistyczną – podkreślił prezydent. – Tutaj zapisała się historia prawdziwych ideałów „Solidarności”. Tych, które mówią: jeden drugiego brzemiona noście. I tych ideałów „Solidarności”, które wysyłały pokój, modlitwę, idee, wartości przeciwko czołgom – dodał Karol Nawrocki.
Prezydent wskazał jednocześnie, że to, co wydarzyło się po 16 grudnia 1981 roku, pokazuje współczesnym nie tylko to, czym był system komunistyczny, ale też, jak wyglądała transformacja ustrojowa po roku 1989. – Nie skazano nikogo przed rokiem 1989 za zamordowanie z premedytacją dziewięciu ludzi, ale nie skazano też po roku 1989. Skazano dopiero w XXI wieku na wyroki symboliczne – powiedział prezydent.
– Oczekujemy sprawiedliwości dziejowej i tego, aby wolność nazywać wolnością, ofiary ofiarami, a katów katami. Tego potrzebuje nasza teraźniejszość i nasza przyszłość – podkreślił Karol Nawrocki.
W trakcie uroczystości odczytany został list przewodniczącego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Piotra Dudy. – Pamięć o masakrze w Wujku nie może być jedynie rocznicowym wspomnieniem. Musi być ostrzeżeniem, wezwaniem do czujności, przypomnieniem, że wolność nigdy nie jest dana raz na zawsze, a demokracja wymaga nieustannej troski, odpowiedzialności i odwagi. Także odwagi mówienia prawdy, nawet gdy jest niewygodna. Naszym obowiązkiem jest domagać się pełnego, uczciwego rozliczenia przeszłości – napisał Piotr Duda.
W uroczystościach pod Krzyżem-Pomnikiem udział wzięły rodziny poległych górników, uczestnicy tamtych wydarzeń na czele ze Stanisławem Płatkiem, legendarnym przywódcą strajku w kopalni Wujek, przedstawiciele krajowych i regionalnych struktur „Solidarności” oraz reprezentanci władz państwowych i samorządowych.
Uroczystości pod pomnikiem poprzedziła msza święta koncelebrowane w kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego nieopodal kopalni. Nabożeństwu przewodniczył metropolita katowicki arcybiskup Andrzej Przybylski.
W przeddzień 44. rocznicy pacyfikacji kopalni Wujek Sejmik Województwa Śląskiego podjął uchwałę o ogłoszeniu roku 2026 „Rokiem Dziewięciu Górników z Wujka”.
ny, aga