Tadeusz Jedynak. Wolne soboty i niedziele to jego zasługa

Tadeuszowi Jedynakowi, jednemu z sygnatariuszy Porozumienia Jastrzębskiego, działaczowi śląsko-dąbrowskiej „Solidarności” i członkowi władz krajowych związku będzie poświęcone piąte spotkanie z cyklu „45 lat „Solidarności” Śląsko-Dąbrowskiej – ludzie i struktury”. Wydarzenie odbędzie się we wtorek 28 kwietnia o godz.14.00 w Przystanku Historia Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach im. Henryka Sławika.

Gośćmi spotkania będą m.in. Grzegorz Stawski, sygnatariusz Porozumienia Jastrzębskiego, działacz śląsko-dąbrowskiej „Solidarności” oraz Jarosław Józef Szczepański, dziennikarz i publicysta, współpracownik Tadeusza Jedynaka, współredaktor podziemnego pisma „Górnik Polski”. Spotkanie poprowadzą dr Jarosław Neja i dr hab. Tomasz Kurpierz z katowickiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.

Grzegorz Stawski, krótko po śmierci kolegi, w czerwcu 2017 roku wspominał jak ważną rolę pełnił Tadeusz Jedynak podczas negocjacji zapisów Porozumienia Jastrzębskiego – Negocjacje Tadek prowadził bardzo odważnie. Wytyczał cele i je realizował. Wiele też potrafił przewidzieć. Był bezkompromisowy i konsekwentny, a to doprowadzało do pozytywnego załatwienia spraw – wspominał Grzegorz Stawski.
– Dziś mało kto pamięta, że wolne od pracy soboty i niedziele dla całej Polski to zasługa Tadka. To on wymusił na komunistach akceptację tego postulatu – podkreślił Stawski.

Tadeusz Jedynak urodził się 16 kwietnia 1949 roku w Niesadnej koło Garwolina. Zmarł 31 maja 2017 roku w Sosnowcu.  W niezależną działalność zaangażował się w sierpniu 1980 roku, uczestnicząc w strajku w kopalni Manifest Lipcowy w Jastrzębiu Zdroju. Jako wiceprzewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego przy tej kopalni był jednym z sygnatariuszy Porozumienia Jastrzębskiego podpisanego 3 września 1980 roku.

Od września 1980 roku zaangażował się w działalność NSZZ „Solidarność’. Był m.in. wiceprzewodniczącym Międzyzakładowej Komisji Robotniczej – Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” w Jastrzębiu Zdroju, następnie wiceprzewodniczącym Zarządu Regionu Śląska i Zagłębia, członkiem Zarządu Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność”, delegatem na I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność”, zasiadał także we władzach krajowych związku – Prezydium Krajowej Komisji Porozumiewawczej, następnie Komisji Krajowej „Solidarności”.

W stanie wojennym internowany. Od czerwca 1983 roku pozostawał w ukryciu, stając na czele podziemnej Regionalnej Komisji Wykonawczej Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność” jako jej przewodniczący, jednocześnie był członkiem Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej związku. Aresztowany w czerwcu 1985 roku w Warszawie, we wrześniu 1986 r. został zwolniony na mocy amnestii, a następnie wszedł w skład jawnej Tymczasowej Rady NSZZ „Solidarność”, miesiąc później został członkiem Tymczasowej Rady NSZZ „Solidarność” Regionu Śląsko-Dąbrowskiego. W lipcu 1988 roku wyjechał do Australii na zaproszenie tamtejszej Polonii, ale na wieść o wybuchu w sierpniu strajków w kopalniach jastrzębskich powrócił do kraju. Przedostał się na teren kopalni Manifest Lipcowy i wziął udział w proteście. W 1989 roku był uczestnikiem obrad Okrągłego Stołu.

W wolnej Polsce aktywnie angażował się w działalność społeczną i polityczną, m.in. w 1990 roku był delegatem na II Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ „Solidarność”, gdzie został wybrany członkiem Komisji Krajowej związku. W 1991 roku zasiadał w prezydium KK. Dwukrotnie, w latach 1991–1993 i 1993–1997, był posłem na Sejm.

W 1988 roku prezydent RP na uchodźstwie Kazimierz Sabbat odznaczył go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, w 2006 roku prezydent RP Lech Kaczyński uhonorował zaś Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2016 roku odznaczony został także Krzyżem Wolności i Solidarności.

Cykl „45 lat „Solidarności” Śląsko-Dąbrowskiej – ludzie i struktury” został zainaugurowany przez katowicki oddział IPN 27 listopada zeszłego roku. Pierwsze spotkanie zostało poświęcone Kazimierzowi Świtoniowi, współzałożycielowi pierwszego komitetu Wolnych Związków Zawodowych, działaczowi „Solidarności”. Bohaterem kolejnego spotkania, które odbyło się 28 stycznia był Andrzej Rozpłochowski,  przywódca strajku w Hucie Katowice w 1980 roku i sygnatariusz Porozumienia Katowickiego. Trzecie spotkanie poświęcono Janowi Jurkiewiczowi, jednemu z liderów Niezależnego Zrzeszenia Studentów na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, działaczowi „Solidarności” i cenionemu muzealnikowi. Czwarte Sławomirowi Bugajskiemu, założycielowi Solidarności Walczącej na Śląsku.

Partnerami cyklu są śląsko-dąbrowska „Solidarność”, Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” Uniwersytetu Śląskiego oraz Stowarzyszenie Pokolenie.

oprac. ny