Solidar Śląsko Dąbrow

Pracownicy urzędów bez uprawnień związkowych

Pozbawienie wszystkich członków korpusu służby cywilnej prawa do zawierania układów zbiorowych pracy jest niezgodne z Konstytucją RP i prawem międzynarodowym – uważa Komisja Krajowa NSZZ Solidarność i składa wniosek w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego.

Korpus służby cywilnej tworzą mianowani urzędnicy oraz pracownicy zatrudnieni na podstawie umów o pracę. Zdecydowana większość to zwykli urzędnicy, a jednak według zapisów art. 239 Kodeksu pracy nie mają prawa do rokowań i zawierania układów zbiorowych pracy. – Ograniczenie pracownikom służby cywilnej zatrudnionym na podstawie umów o pracę prawa do objęcia układem zbiorowym pracy jest niezrozumiałe – mówi dr Anna Reda-Ciszewska z Działu Eksperckiego Komisji Krajowej. Zaznacza, że członków korpusu służby cywilnej można spotkać w wielu instytucjach. Jako przykład podaje regionalne zarządy gospodarki wodnej, w których ustawę o służbie cywilnej stosuje się od niedawna. – Okazało się, że podpisany wiele lat wcześniej ponadzakładowy układ zbiorowy pracy trzeba częściowo wypowiedzieć – dodaje.

Narusza Konstytucję
We wniosku do Trybunału Konstytucyjnego związkowi prawnicy argumentują, że pozbawienie wszystkich członków korpusu służby cywilnej prawa do podpisywania układów zbiorowych pracy narusza Konstytucję RP oraz konwencję nr 151 Międzynarodowej Organizacji Pracy. Konwencja ta odnosi się do spraw związanych z zatrudnianiem urzędników i zapewnieniem im wolności związkowych. – Art. 59 ust. 4 naszej konstytucji w kwestiach ograniczania wolności związkowych odsyła do aktów prawa międzynarodowego – wyjaśnia dr Anna Reda-Ciszewska.

W tym przypadku punktem odniesienia będzie wspomniana konwencja MOP, która ograniczenie wolności związkowych narzuca tylko w stosunku do pracowników sił zbrojnych i policji. Wobec osób zatrudnionych w urzędach zezwala jedynie na wprowadzenie ograniczeń, ale mogą one dotyczyć tylko urzędników zatrudnionych na konkretnych stanowiskach. – Mogą być to pracownicy zajmujący wysokie stanowiska lub posiadający dostęp do poufnych informacji albo występujący w imieniu państwa i reprezentujący jego interesy. Nie można uznać, że wszyscy członkowie korpusu służby cywilnej spełniają te warunki – mówi dr Reda-Ciszewska.

Europejska Karta Społeczna
Zdaniem Solidarności pozbawienie wszystkich pracowników służby cywilnej prawa do zawierania układów zbiorowych pracy jest także niezgodne z Europejską Kartą Społeczną. Polska ratyfikowała art. 6 ust. 2 tego dokumentu, który niemal wszystkim pracownikom zapewnia prawo do rokowań. – To prawo zostało tam bardzo szeroko zagwarantowane. Europejska Karta Społeczna dopuszcza jedynie niewielkie ograniczenia w tym zakresie – zaznacza ekspertka.

Korzystny wyrok
We wniosku Solidarność powołuje się również na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 2008 roku w sprawie Demir i Baykara. Kilka lat temu w jednym z tureckich urzędów miejskich wypowiedziany został układ zbiorowy pracy, a pracownicy musieli zwrócić wszystkie świadczenia, które zostały im wypłacone na podstawie tego porozumienia. Dwóch związkowców, a zarazem pracowników tej instytucji odwołało się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. – ETS uznał, że nie można ograniczać prawa do rokowań zbiorowych pracownikom samorządowym – zaznacza dr Anna Reda-Ciszewska. Podkreśla, że unieważniając układ zbiorowy pracy rząd tego kraju odwołał się do art. 11 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Artykuł ten dopuszcza pewne ograniczenia uprawnień związkowych dla pracowników samorządowych. Mimo to Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał, że unieważnienie układu naruszyło konwencję. Zdaniem dr Redy-Ciszewskiej w tej sytuacji fakt, że chodziło o urzędników samorządowych, nie ma znaczenia. – Można dojść do wniosku, że konwencja chroni prawo do rokowań także w stosunku do innych urzędników – mówi.

Prawo do strajku
ETS poszedł dalej, nie ograniczył się jedynie do kwestii rokowań i podpisywania układów zbiorowych. – W kolejnym wyroku przeciwko Turcji Europejski Trybunał Sprawiedliwości podkreślił, że Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności chroni także prawo urzędników do strajku – dodaje dr Anna Reda-Ciszewska.

Agnieszka Konieczny
 

Dodaj komentarz