Pamięć o profesorze Auguście Chełkowskim

20 listopada w budynku Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego odsłonięto tablicę poświęconą pamięci profesora Augusta Chełkowskiego. – Honorujemy dziś naszego profesora, naszego rektora, wybitnego uczonego, wspaniałego mentora, działacza opozycji demokratycznej, marszałka Senatu, członka Senatu kilku kadencji. Czynimy to, aby pamięć o nim trwała tak długo, jak będzie Uniwersytet Śląski. Czynimy to dla siebie i dla przyszłych pokoleń – mówił podczas uroczystości prof. dr hab. Ryszard Koziołek, obecny rektor UŚ.

Profesor Koziołek podkreślił, że gdy zaczyna się walczyć o prawdę poza murami uniwersytetu, trzeba być gotowym na to, by zapłacić za to cenę poważniejszą, niż tylko zakwestionowanie swoich tez naukowych. Tą ceną może być utrata wolności, narażenie się na szykany, więzienie, a nawet śmierć.

– Wielkość i mądrość, i zasługi profesora Chełkowskiego na tym właśnie polegały, że przekraczał granice między akademią, a światem społecznym, światem politycznym. Nie wahał się położyć na szali swojego autorytetu i swojego dorobku. To właśnie dzisiaj szczególnie doceniamy – dodał rektor UŚ.

W uroczystości wzięli udział przedstawiciele uczelnianej „Solidarności”, władz uczelni, duchowieństwa wraz z bp. Andrzejem Przybylskim, metropolitą katowickim. Rodzinę prof. Chełkowskiego reprezentował jego syn Leszek Chełkowski. Obecni byli także przedstawiciele regionalnych struktur związku: Piotr Nowak, wiceprzewodniczący śląsko-dąbrowskiej „Solidarności” oraz Lesław Ordon, przewodniczący Regionalnego Sekretariatu Nauki i Oświaty NSZZ „Solidarność” w Katowicach.

Prof. August Chełkowski był wybitnym fizykiem, współtwórcą Instytutu Fizyki Uniwersytetu Śląskiego. Należał do grona założycieli „S” na tej uczelni. W 1981 roku został pierwszym demokratycznie wybranym rektorem Uniwersytetu Śląskiego. Po wprowadzeniu stanu wojennego, jako jedyny rektor wyższej uczelni, został internowany. W wyniku represji odwołano go z funkcji rektora. W latach 1989 – 1999 sprawował mandat senatora, a w latach 1991 – 1993 pełnił funkcję marszałka Senatu.

Prof. August Chełkowski zmarł 31 października 1999 roku w Warszawie. Miał 72 lata. Spoczął na cmentarzu w Poznaniu. Blisko dekadę później, 3 maja 2009 roku został pośmiertnie odznaczony przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

aga
foto: Monika Kobylańska