Andrzej Rozpłochowski: Mój prawdziwy życiorys zaczął się z chwilą wybuchu strajku w hucie

28 stycznia o godz. 14.00 w Przystanku Historia Centrum Edukacyjnym IPN im. Henryka Sławika w Katowicach odbędzie się drugie spotkanie w ramach cyklu „45 lat „Solidarności” Śląsko-Dąbrowskiej – ludzie i struktury”. Będzie ono poświęcone Andrzejowi Rozpłochowskiemu, sygnatariuszowi Porozumienia Katowickiego, jednemu z liderów śląsko-dąbrowskiej „S”, działaczowi opozycji antykomunistycznej.

Andrzej Rozpłochowski urodził się 7 września 1950 roku w Gdańsku-Oliwie. Działalność opozycyjną rozpoczął w 1980 roku, gdy stanął na czele strajku w Hucie Katowice. Brał udział w rozmowach z przedstawicielami strony rządowej i był jednym z sygnatariuszy Porozumienia Katowickiego. Od września 1980 działał w regionalnych i krajowych strukturach związku. Ze względu na swoją bezkompromisowość i antykomunistyczne poglądy był postrzegany przez władze komunistyczne jako jeden z najniebezpieczniejszych przywódców „Solidarności”.

– Mój prawdziwy życiorys, tzn. coś, co już mogę zapisać, zaczął się 29 sierpnia 1980 r., z chwilą wybuchu strajku w hucie Katowice. Z tą chwilą moje życie zupełnie się zmieniło. Losy „Solidarności” są nierozerwalne z moimi dalszymi – pisał Andrzej Rozpłochowski we wrześniu 1981 roku w ankiecie wypełnionej na I Krajowym Zjeździe Delegatów NSZZ „Solidarność”.

Po wprowadzeniu stanu wojennego został internowany. Przetrzymywano go w Komendzie Wojewódzkiej MO w Katowicach oraz w ośrodkach internowania w Zabrzu–Zaborzu, Grodkowie i Uhercach. Następnie bez wyroku był więziony w areszcie śledczym przy ulicy Rakowickiej w Warszawie. Wraz z sześcioma innymi członkami Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” był podejrzany o działalność „zmierzającą do obalenia przemocą socjalistycznego ustroju PRL”. Został zwolniony dopiero w sierpniu 1984 roku na mocy amnestii. Po wyjściu na wolność kontynuował działalność opozycyjną. W 1988 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych.

W sierpniu 2010 roku Andrzej Rozpłochowski powrócił do kraju. Aktywnie uczestniczył w życiu społecznym, był m.in. współzałożycielem i prezesem Porozumienia Katowickiego 1980 – Stowarzyszenia na Rzecz Pamięci w Katowicach. W 2011 roku wydana została książka pt. „Postawią ci szubienicę …”, w której opisał swoją działalność opozycyjną.

W 1990 roku Rząd RP na Uchodźstwie odznaczył Andrzeja Rozpłochowskiego Srebrnym Krzyżem Zasługi. W 2010 roku prezydent Bronisław Komorowski uhonorował go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, w 2017 roku prezydent RP Andrzej Duda nadał mu Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W 2015 roku został odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności.

Andrzej Rozpłochowski zmarł 20 grudnia 2021 roku w Katowicach. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Katowicach przy ulicy Francuskiej. Pośmiertnie Instytut Pamięci Narodowej odznaczył go Nagrodą Honorową IPN „Świadek Historii”.

Cykl „45 lat „Solidarności” Śląsko-Dąbrowskiej – ludzie i struktury” został zainaugurowany przez katowicki oddział IPN 27 listopada zeszłego roku. Pierwsze spotkanie zostało poświęcone Kazimierzowi Świtoniowi, współzałożycielowi pierwszego komitetu Wolnych Związków Zawodowych, działaczowi „Solidarności”.

Partnerami cyklu są śląsko-dąbrowska „Solidarność”, Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” Uniwersytetu Śląskiego oraz Stowarzyszenie Pokolenie.

aga
źródło foto: IPN Katowice