45 lat temu wybuchł strajk w Fazosie. Rocznicowe obchody w Tarnowskich Górach
21 sierpnia w Tarnowskich Górach odbyły się uroczyste obchody 45. rocznicy wybuchu strajku w Fabryce Zmechanizowanych Obudów Ścianowych Fazos. Tarnogórska fabryka była pierwszym zakładem w dawnym województwie katowickim, w którym w sierpniu 1980 roku doszło do protestu. Wkrótce fala strajków objęła Górny Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie.
Obchody rozpoczęła msza św. w kościele pod wezwaniem św. Apostołów Piotra i Pawła. Nabożeństwo odprawił ks. prałat Stanisław Puchała, kapelan śląsko-dąbrowskiej „Solidarności”. Po mszy uczestnicy uroczystości złożyli kwiaty pod tablicą upamiętniającą wydarzenia z sierpnia 1980 roku, znajdującą się w pobliżu świątyni.
W uroczystościach wzięli udział weterani „Solidarności”, działacze tarnogórskiej „S”, przedstawiciele krajowych, regionalnych i branżowych struktur związku oraz poczty sztandarowe. W rocznicowych obchodach udział wziął przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „S” Piotr Duda. Zarząd Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarność” reprezentowali trzej zastępcy przewodniczącego ZR: Piotr Nowak, Artur Braszkiewicz i Dariusz Gierek. W uroczystościach uczestniczyli także parlamentarzyści z Górnego Śląska, reprezentanci samorządu oraz przedstawiciele katowickiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.
Strajk w Fabryce Zmechanizowanych Obudów Ścianowych Fazos w Tarnowskich Górach rozpoczął się 21 sierpnia 1980 roku. Był to pierwszy strajk w ówczesnym województwie katowickim w Sierpniu 80. Pracownicy Fazosu przedstawili postulaty płacowe i socjalne. Odnosiły się one nie tylko do kwestii dotyczących zakładu pracy. Strajkujący żądali m.in. zwiększenia wysokości zasiłków rodzinnych do wysokości obowiązujących w wojsku i milicji, poprawy zaopatrzenia placówek handlowych, likwidacji sklepów komercyjnych, obniżenia opłat za przedszkola, zmniejszenia wydatków na cele propagandowe i reprezentacyjne. Domagali się również dostępu do informacji o sytuacji w kraju oraz o żądaniach wysuniętych przez stoczniowców protestujących na Wybrzeżu.
Załoga Fazosu dała impuls pozostałym robotnikom z Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego. Wkrótce stanęły jastrzębskie kopalnie, tyska Fabryka Samochodów Małolitrażowych, Huta Katowice i wiele innych zakładów pracy. Swoją determinacją strajkujący zmusili ówczesną władzę do rozmów. Negocjacje zakończyły się spisaniem Porozumień Sierpniowych, w tym w jastrzębskiej kopalni Manifest Lipcowy, obecnie Zofiówka oraz w Hucie Katowice. Porozumienia te zagwarantowały powstanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, do którego w całym kraju przystąpiło 10 mln pracowników. Po protestach śląsko-dąbrowska „S” zrzeszała ok. 1,5 mln członków.
ak